Ga naar website navigation Ga naar artikel navigatie Ga naar inhoud

De pagina ververst bij het selecteren van een onderwerp.

Sla artikel navigatie over.

Taskforce on Climate-related Financial Disclosures (TCFD)

De effecten van klimaatverandering hebben een grote impact op de maatschappij en economie, waaronder het Rotterdamse haven- en industriecomplex.

Aan de hand van de vier thema’s uit de TCFD-aanbevelingen willen we transparantie bieden aan onze stakeholders in de stappen die we zetten richting een klimaatbestendige haven. Voor sommige aanbevelingen geeft het jaarverslag extra verdieping. Dit is aangegeven met directe links.

Governance

Jaarlijks herijkt en bepaalt het Directieteam de belangrijkste risico’s (‘toprisico’s’) als onderdeel van het strategische planningsproces. Ieder toprisico heeft een eigenaar op Directieteam niveau, die tweejaarlijks rapporteert aan het Directieteam, de Algemene Directie en Raad van Commissarissen. Verschillende toprisico’s zijn hierin opgenomen, waaronder klimaatgerelateerde risico’s. Daarnaast wordt het Directieteam op de hoogte gehouden van klimaatgerelateerde zaken via specifieke thema-onderzoeken en verdiepingen. Meer inzicht in onze corporate governance wordt hier gegeven.

Een multidisciplinaire groep komt jaarlijks bijeen om potentiële korte-, middellange- en lange-termijn gevolgen van klimaatverandering te beoordelen, de effecten in kaart te brengen en te prioriteren voor het Havenbedrijf Rotterdam. Hierbij wordt gekeken naar de impact op transportstromen en het vestigingsklimaat van het havengebied en naar de impact op de uitvoering van onze kerntaken. De verschillende onderwerpen worden gekoppeld aan 'ambassadeurs' en waar relevant worden vervolgacties uitgezet. De bevindingen van deze groep worden jaarlijks gecommuniceerd met het GMT (management operationele tak, onder de COO), welke het centrale punt vormt voor rapportage en sturing. Indien dit nodig wordt geacht, wordt het Directieteam op de hoogte gehouden van ontwikkelingen rondom een bepaald klimaatgerelateerd risico.

In de jaarlijkse Strategy Update wordt gekeken naar diverse trends, kansen en bedreigingen voor het Havenbedrijf Rotterdam en het effect op de Ondernemingsstrategie, zo ook op het gebied van Sustainability & Environment.

Strategie - risico's

Klimaatverandering brengt verschillende risico’s, te groeperen in fysieke risico’s en transitierisico’s. In onze rollen als havenautoriteit en havenbeheerder nemen wij beide typen risico’s mee in onze activiteiten. Fysieke risico’s van klimaatverandering hebben gevolgen voor onze haveninfrastructuur en assets, alsmede die van onze klanten; deze worden bij het Havenbedrijf Rotterdam meegenomen in de bedrijfsvoering om de kwaliteit van haveninfrastructuur en bereikbaarheid te waarborgen. Ook kunnen fysieke risico’s de leefomgeving van (beschermde) dier- en plantsoorten in de haven bedreigen. Daarnaast kunnen fysieke risico’s de ladingsstromen en de bereikbaarheid van de haven beïnvloeden. Transitierisico’s, als gevolg van de overgang naar een koolstofarme economie, kunnen de omstandigheden van ‘license to operate’ bepalen van de haven en kunnen een effect hebben op koolstof intensieve activiteiten in de haven. Des te meer de globale temperatuur stijgt, des de groter de kans dat fysieke risico’s optreden. Wanneer maatregelen genomen worden om globale temperatuurstijging tegen te gaan, wordt de kans op fysieke risico’s kleiner, maar worden de transitierisico’s groter.

Fysieke risico’s

Als de uitstoot van broeikasgassen niet wordt verminderd, zal de globale temperatuur met meer dan 2°C gestegen zijn in 2100 sinds het pre-industriële tijdperk. Nu al ondervinden we de eerste gevolgen van deze klimaatverandering.

Prioritering gaat op basis van de impact op het vestigingsklimaat van de Rotterdamse haven of op de activiteiten van het Havenbedrijf Rotterdam; en is afhankelijk van de termijn en de kans op optreden. De volgende korte- middellange- en lange-termijn klimaatonderwerpen zijn geprioriteerd voor het Havenbedrijf Rotterdam en krijgen aandacht:

  1. Zeespiegelstijging: vestigingsklimaat (overstromingsrisico’s)

  2. Zoutindringing en opwarmen oppervlaktewater: zoetwatervoorziening industrie

  3. Extreme regenval en droogte: assets en infrastructuur; bereikbaarheid; (verkeers-) veiligheid

  4. Lagere rivierstanden: bereikbaarheid achterland

  5. Extreme wind: veiligheid afmeren schepen

Transitierisico’s

De overgang naar een koolstofarme economie brengt tevens risico’s mee voor de activiteiten in de haven en het Havenbedrijf Rotterdam. Onder transitierisico’s vallen beleidsrisico’s, technologische risico’s, marktrisico’s en reputatierisico’s.

Binnen het Havenbedrijf Rotterdam is het niet slagen van de energietransitie als toprisico geïdentificeerd. In lijn met EU-gestelde targets hanteert het Havenbedrijf Rotterdam twee termijnen: voor- en na 2030. In de paragraaf ‘Risicomanagement’ worden de geïdentificeerde risico’s voor deze termijnen besproken, alsmede hoe de risico's geïdentificeerd en geprioriteerd zijn. Risico’s die meekomen met de energietransitie worden tevens in kaart gebracht als onderdeel van de reguliere bedrijfsvoering; te denken valt aan de veiligheidsrisico’s die gepaard gaan met waterstof.

Strategie - Kansen

De grootste kans voor het Havenbedrijf Rotterdam ligt in het actief aanjagen van een toekomstbestendige en schone haven. De overgang naar een nieuwe, duurzamere economie brengt nieuwe grondstoffen, brandstoffen en energiedragers mee, met nieuwe ladingstromen. Deze nieuwe ontwikkelingen worden onderzocht en internationale samenwerkingen worden gezocht om deze ladingstromen naar Rotterdam te halen. Hiermee kan de haven zijn positie als energiehub van Noordwest-Europa bestendigen en blijvend relevant zijn voor Nederland.

Risicomanagement

Fysieke risico’s

Het meest urgente klimaatrisico voor het Havenbedrijf is zeespiegelstijging. De meest recente klimaatscenario’s (‘Klimaatsignaal ‘21’ van het KNMI) houden rekening met een zeespiegelstijging van 30 tot 120 cm in 2100. Haventerreinen zijn relatief hoog boven zeeniveau aangelegd en worden deels beschermd door stormvloedkeringen. Alleen bij uiterst extreme weersomstandigheden zal een aantal bedrijven te maken krijgen met wateroverlast. Binnen het Havenbedrijf Rotterdam worden incidenten op zowel land als water gezien als toprisico’s; daarom wordt veel aandacht besteed aan overstromingsgevaar als gevolg van zeespiegelstijging.

Vanuit het ‘Programma Waterveiligheid’ is het Havenbedrijf Rotterdam direct betrokken bij het ‘Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden’ en het ‘Kennisprogramma Zeespiegelstijging’. In februari 2021 is de ‘Adaptatiestrategie’ afgestemd tussen het Havenbedrijf Rotterdam en de gemeente Rotterdam. De adaptatiestrategie waterveiligheid bestaat uit drie soorten maatregelen: preventieve maatregelen, ruimtelijke adaptatie en crisisbeheersing.

Voor alle havengebieden is bekend wanneer een risico kan optreden en wat de voorkeursmaatregelen zijn. Dit is vertaald naar een uitvoeringsprogramma voor onszelf en onze klanten. Het ‘Kernteam Waterveiligheid’ ziet toe op dit uitvoeringsprogramma. Voor bepaalde gebieden (o.a. Maasvlakte en Dordrecht) zijn gebiedsdekkende strategieën ontwikkeld, welke intern beschikbaar zijn voor al onze medewerkers en worden gepresenteerd in ons online kaartensysteem ‘PortMaps’.

Waterveiligheid is geborgd in projectadviezen, in project management en binnen onderhoudsprogramma’s. Het ‘Expertteam Waterveiligheid’ adviseert, indien nodig, over toepassing van maatregelen bij projecten. Daarnaast is waterveiligheid geborgd in uitgifte van nieuwe klantcontracten en bij verhuurcontracten van commercieel vastgoed.

Voor de andere geprioriteerde klimaatrisico’s worden verschillende acties ondernomen. Te denken valt aan het opzetten van programma’s naar voorbeeld van het Programma Waterveiligheid; het doen van extra onderzoeken of het zoeken naar samenwerkingen.

Klimaatscenario’s (uitgevoerd door het KNMI) met de zichtjaren 2050 en 2100 worden gemonitord. De strategieën kunnen adaptief en flexibel meegroeien met nieuwe inzichten in de gevolgen van klimaatverandering, zoals versnelde zeespiegelstijging. Wanneer klimaatscenario’s wijzen op snellere overstromingsrisico’s wordt dit meegenomen bij het treffen van maatregelen.

Transitierisico’s

Via de lobbymonitor wordt allerlei wet- en regelgeving gemonitord. De uitkomsten hiervan worden elk kwartaal met het Directieteam gedeeld. Het Havenbedrijf Rotterdam heeft daarnaast vier toekomstscenario’s ontwikkeld om inzicht te krijgen in de mogelijke impact van trends op de lange termijn, waaronder de snelheid van de wereldwijde energietransitie. In 2022 zullen deze scenario’s geüpdatet worden, waarbij de nadruk nog meer ligt op globale initiatieven om de temperatuurstijging onder de 2°C te houden.

Het Havenbedrijf Rotterdam wil de haven van Rotterdam in lijn brengen met de doelstellingen van het Klimaatakkoord van Parijs. Dit doen wij in onze rollen als projectontwikkelaar en investeerder, verbinder van partners en door het realiseren van benodigde ruimte. Voor onze eigen activiteiten ambiëren wij klimaatneutraliteit in 2050. In samenwerking met het ‘Science Based Targetting Initiative’ (SBTi) worden concrete CO2-reductiedoelstellingen gesteld voor 2030 voor scope 1 en 2 activiteiten. Initiatieven die de eigen emissies of van de bedrijven in de haven verminderen worden besproken in de paragraaf ‘Versneller in duurzaamheid in de haven’.

Tenslotte is het onderwerp energietransitie onderdeel van onze funnelboards, waarmee wij zorgen dat we de juiste projecten selecteren, snelheid maken en scherpe projectopdrachten formuleren. Binnen het funnelboard besluiten we over de intake van nieuwe opportunities, prioriteitstelling binnen het opportunity portfolio en het toewijzen van benodigde mensen en middelen. Funneloverstijgend bewaakt ons Directieteam dat we onze ondernemingsstrategie realiseren en toekomstbestendige keuzes maken. De project boards en onze project management aanpak borgen verder dat de geselecteerde projecten conform plan en beheerst worden uitgevoerd.

Indicatoren en doelstellingen

Fysieke risico’s

Het Havenbedrijf Rotterdam monitort klimaatgerelateerde risico’s rondom de kwaliteit van de haveninfrastructuur en eventuele risicovergroting van land- of waterincidenten, onder andere als onderdeel van de KPI ‘Kwaliteit Haveninfrastructuur’.

Nu de gebiedsstrategieën wat betreft waterveiligheid opgesteld zijn, is de doelstelling voor de volgende jaren om onze klanten in de haven bekend te maken met de Adaptatiestrategie; zodat effectieve maatregelen tijdig getroffen worden.

Transitie risico’s

De jaarlijks gerapporteerde KPI voor energietransitie is ‘Reductie CO₂ in het Haven- en industriecomplex (HIC)', en is onderdeel van de Ondernemingsstrategie 2020-2024. Hierbij wordt gekeken naar Scope 1 emissies van het HIC, inclusief Dordrecht en exclusief Moerdijk. Tevens wordt de luchtkwaliteit en de CO2-uitstoot in de regio Rotterdam jaarlijks gemonitord door DCMR en gerapporteerd.

Om zicht te hebben op de emissiereductie van het Havenbedrijf Rotterdam wordt onze eigen CO₂-footprint jaarlijks gemonitord en gerapporteerd, onder andere in dit verslag. De footprint is gebaseerd op de ISO 14064-standaard van Scope 1, 2 en 3 CO2-emissies. Er wordt geen interne CO2 prijs gehanteerd, maar nieuwe business opportunities worden wel gewogen op onder andere CO2 impact. Ook wordt de MKI-waarde (‘milieukostenindicator’) meegewogen in aanbestedingen, te gebruiken voor ontwerp, project of product. De MKI berekent de impact op elf milieueffecten over de gehele levenscyclus, waaronder CO2.

Meer inzicht in onze indicatoren en ons beloningsbeleid wordt hier gegeven.

Deel deze pagina: