4.5.2 Nautische veiligheid

In 2025 bezochten 27.384 zeeschepen en 93.680 binnenvaartschepen de Rotterdamse haven. Onze Divisie Havenmeester (DHMR) is verantwoordelijk voor een veilige, vlotte, duurzame en beveiligde afwikkeling van de scheepvaart in de haven van Rotterdam. DHMR draagt bij aan het bevorderen van de concurrentiepositie van de Rotterdamse haven door de scheepvaart zo efficiënt mogelijk af te wikkelen. Hierbij werken we samen met loodsen, sleepdiensten, roeiers, terminals en andere partners in de haven.

In onze ondernemingsstrategie valt nautische veiligheid onder het speerpunt ‘in balans met de maatschappij en omgeving’. Het beschreven beleid en de activiteiten vloeien hier uit voort en vinden hun besluitvorming via onze governancestructuur.

Effecten, risico's en kansen

We gebruiken de dubbele materialiteitsanalyse om scherp in beeld te krijgen welke effecten, risico’s en kansen relevant zijn. Havenactiviteiten kunnen de nautische veiligheid verstoren. Daarom ligt de nadruk op een vlotte en veilige afhandeling. De financiële risico's kwamen niet naar voren als materieel. Binnen dit thema zijn geen kansen geïdentificeerd. In de onderstaande afbeelding staat het samengevat.

Speerpunt:	In balans met de maatschappij en omgeving
Nautische veiligheid:	Het waarborgen van een veilige nautische omgeving in de haven.
	Havenoperaties brengen risico’s met zich mee voor grootschalige milieu-incidenten, zoals lekkages, branden en andere calamiteiten. Dergelijke incidenten kunnen leiden tot ernstige schade aan het milieu, de leefomgeving en de veiligheid van mensen

Beleid

Wij zorgen voor nautische veiligheid door scheepvaart zorgvuldig te plannen, begeleiden en inspecteren. Ons beleid is gericht op het structureel verminderen van incidenten. Daarom voeren we risicobeoordelingen uit en werken we samen met nautische dienstverleners. Deze samenwerking verhoogt scherpte en kwaliteit.

De Nautische Safety Index (NSI) is een indicatie voor de nautische veiligheid (veiligheid van de afwikkeling van het scheepvaartverkeer) in de Rotterdamse haven over de periode van een jaar, uitgedrukt op een schaal tussen 0 en 10 (hoe hoger hoe veiliger). De NSI bepalen we aan de hand van het totaal aantal scheepsongevallen (aanvaringen met infra of schepen) en voorvallen. De norm is 7,0.

Onze inspecteurs controleren of schepen de regels op het gebied van milieu en veiligheid naleven. De mate waarin een geïnspecteerd schip voldoet aan de wet- en regelgeving, bepaalt de hoogte van de Safety Environmental Index (SEI). Voldoet een schip aan alle normen, dan scoort deze een 10 op een schaal van 0 tot 10. De gemiddelde score van alle geïnspecteerde schepen is de SEI. Hiervoor is de norm een 7,0. SEI is de gemiddelde waarde van het nalevingsgedrag (van wetten en regels) aan boord van zee- en binnenvaartschepen op basis van fysieke inspecties in een bepaalde periode. Op basis van prioritering en/of thematische keuze worden (vermoedelijk) slechter presterende zee- en binnenvaartschepen geïnspecteerd. De norm is per 1 januari 2023 bijgesteld van 7,5 naar 7,0.

Doelstellingen

In de key results van onze ondernemingsstrategie definieerden we op nautische veiligheid de volgende doelstelling: ‘nul majeure nautische incidenten’.

Activiteiten

De aanvaring tussen een Watertaxi en een Waterbus in november 2024 maakte duidelijk dat er verscherpte veiligheidsmaatregelen op de Nieuwe Maas rondom de Erasmusbrug moesten komen.

We pleiten al langer voor concrete extra maatregelen om het vaargedrag in de recreatie- en passagiersvaart te beïnvloeden. Eén van die maatregelen is een maximum snelheid van 20 kilometer per uur voor alle vaartuigen rondom de Erasmusbrug. Dit voorstel bespraken we met verschillende betrokken partijen, waaronder de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat neemt deze door de Havenmeester voorgestelde maatregel op in wetgeving. Deze snelheidsbeperking wordt na een consultatie in de loop van 2026 van kracht.

Onbemand meetvaartuig succesvol getest

Het Havenbedrijf Rotterdam testte in 2025 voor het eerst een onbemand meetvaartuig in open Nederlandse wateren. Dankzij een recente wijziging in het Binnenvaartpolitiereglement verleende de Rijkshavenmeester een ontheffing, waardoor het meetvaartuig autonoom kon varen in de Prinses Margriethaven, begeleid door een bemand schip. De proef maakt deel uit van de vlootvernieuwing: de komende jaren vervangt het Havenbedrijf Rotterdam zijn verouderde vaartuigen. Onbemande systemen kunnen het hydrografisch proces versnellen, vooral in grote havengebieden zoals Maasvlakte 2. Het onbemande vaartuig kan nauwkeurige dieptemetingen uitvoeren op moeilijk bereikbare plekken. Geluids- en trillingsstoringen blijven minimaal, wat de meetkwaliteit ten goede komt. De succesvolle proef markeert een belangrijke stap richting efficiënter, duurzamer en toekomstgericht havenbeheer.

Resultaten

We streven naar nul majeure incidenten en in 2025 zijn er geen majeure nautische incidenten geweest.

De NSI kwam uit op 7,82 en is daarmee stabiel en boven de norm van 7,0. in het laatste kwartaal van 2025 zijn er relatief weinig scheepsongevallen geweest en ook geen ernstige scheepsongevallen hebben plaatsgevonden.​ De NSI wordt doorlopend berekend over de laatste twaalf maanden. Daardoor stijgt de index wanneer maanden met weinig ongevallen worden toegevoegd en tegelijkertijd maanden met relatief meer ongevallen uit de berekening wegvallen.​ De NSI is een indexcijfer waarbij het actuele aantal scheepsongevallen en voorvallen wordt afgezet tegen de normperiode. Hierbij tellen ernstigere scheepsongevallen zwaarder mee en minder ernstige scheepsongevallen minder zwaar.

De SEI kwam in 2025 uit op 7,67 en ligt daarmee hoger dan de norm van 7,0. De index voor de zeevaart is stabiel gebleven. De index voor de binnenvaart is in het laatste kwartaal gestegen. De SEI is de gemiddelde waarde van het nalevingsgedrag (van wetten en regels) aan boord van zee- en binnenvaartschepen op basis van fysieke inspecties in een bepaalde periode. Op basis van prioritering en/of thematische keuze worden (vermoedelijk) slechter presterende zee- en binnenvaartschepen geïnspecteerd.

Vooruitblik

Nautische veiligheid vraagt om technologische innovatie (zoals drones, AI en cybersecurity), nauwe samenwerking en aanpassing aan klimaatverandering en toenemende drukte op het water. Dit betekent investeren in duurzame schepen, geavanceerd verkeersmanagement, betrouwbare weersvoorspellingen en robuuste cyberbeveiliging om complexiteit en nieuwe risico’s effectief te beheersen.