3.2.4 Stakeholderdialoog

Als Havenbedrijf Rotterdam hebben we impact op onze stakeholders en de omgeving, andersom hebben onze stakeholders ook impact op ons. We staan daarom in nauw contact met verschillende groepen: medewerkers, klanten, strategische stakeholders, omwonenden, publiek en leveranciers. Strategische stakeholders vertegenwoordigen een groep en kunnen vanuit die positie spreken. Hieronder vallen onze aandeelhouders, overheden (politiek en ambtelijk) en NGO’s (niet of non-gouvernementele organisaties), branche- en bedrijfsorganisaties, zoals Deltalinqs (vertegenwoordiging havenbedrijfsleven) en bewonersgroepen.

Voor onze stakeholders is het van belang dat we ze vroegtijdig betrekken bij besluitvorming, bijvoorbeeld bij het ontwikkelen van de strategie. Dit vraagt veel dialoog en luisterend vermogen van het Havenbedrijf Rotterdam. Dit proberen we steeds meer structureel te doen en niet alleen per project.

Voor het contact met onze strategische stakeholders werken we onder andere met Strategisch Omgevingsmanagement (SOM). Door vroegtijdig rekening te houden met de belangen van stakeholders en te streven naar wederzijds voordeel, voorkomt SOM problemen en lost ze effectief op wanneer ze ontstaan. Gespreksonderwerpen zijn onze langetermijnstrategie, ons beleid, onze doelen en prioriteiten.

Dialoog met overheden

Onze stakeholderbetrokkenheid in 2025 staat in onderstaande tabellen. We noemen de minimale dialoogfrequentie, maar wanneer nodig vindt vaker overleg plaats.

Dialoog met overige stakeholders

Onderzoeken onder stakeholders

Eens in de twee jaar voert een onafhankelijk bureau een stakeholderonderzoek uit, het laatste in 2024. Een dergelijk onderzoek biedt inzicht in de manier waarop strategische stakeholders betrokkenheid bij onze organisatie en de haven ervaren. Het Havenbedrijf Rotterdam wordt gezien als een sterk merk met een goede internationale reputatie en onder meer wordt gewaardeerd om zijn professionaliteit. Het advies van onze stakeholders is om door te gaan met de huidige management- en communicatiestijl, het bevorderen van meer samenwerking en transparantie en een balans te vinden tussen economische groei en milieu- en veiligheidsbelangen. Onze stakeholders waardeerden ons met een 7,7 (7,2 in 2020, in 2022 is er geen stakeholderonderzoek gedaan).

In 2025 voerde een extern bureau een reputatieonderzoek uit onder de omwonenden van de Rotterdamse haven en het Nederlands publiek. Een goede reputatie is van belang voor de Rotterdamse haven en het Havenbedrijf Rotterdam om succesvol te kunnen blijven. Dit resulteert in meer begrip, draagvlak en steun bij onze stakeholders en vergroot onze ondernemingsruimte. De goede scores in 2025 laten zien dat de reputatie en het draagvlak voor de Rotterdamse haven nog altijd groot zijn. Het onderzoek onder de Nederlandse bevolking en omwonenden kent een scoreschaal van 0 tot 100. Een resultaat van boven de 80 is uitstekend en een score tussen de 70 en 80 goed. De tabel laat de reputatiescore zien van de Rotterdamse haven onder omwonenden en Nederlands publiek:

Omwonenden en het Nederlandse publiek zijn nog altijd trots op de Rotterdamse haven. De scores zijn positiever dan in het onderzoek van 2023. Een haven van wereldklasse en van grote economische en maatschappelijke waarde, blijft de belangrijkste pijler voor de goede reputatie. Er is brede steun voor een eventuele groei van de haven, zowel onder omwonenden als bij het algemene publiek. Tegelijkertijd blijft de kwaliteit van de leefomgeving een punt van aandacht. De omgeving kan prettiger, mooier en vooral gezonder, zeker nu gezondheidseffecten van de industrie steeds vaker onderwerp van discussie zijn. Het streven naar een goede balans met de omgeving staat daarom als speerpunt in de ondernemingsstrategie. Een ander belangrijk aandachtspunt is veiligheid, met name rond de op- en overslag van ammoniak en de bestrijding van drugscriminaliteit in de haven.

Ook werd de reputatie en de ‘license to operate’ van het Havenbedrijf Rotterdam onderzocht onder omwonenden en Nederlands publiek. Onderstaande tabel geeft de scores weer:

Het Havenbedrijf Rotterdam heeft de reputatie van een professionele en goed bestuurde organisatie die haar kerntaken uitstekend uitvoert. Zowel omwonenden als het brede publiek hebben er groot vertrouwen in dat deze kerntaken bij het Havenbedrijf Rotterdam in zeer goede handen zijn.

In het in 2025 gehouden klanttevredenheidsonderzoek behaalden we een score van 7,1 (2024: 7,4). De Net Promotor Score nam af van +33 in 2024 naar +8 in 2025. Deze daling wordt onderbouwd door de problematiek op het gebied van infrastructuur (met name spoor), netcongestie en de communicatie en klantgerichtheid over deze onderwerpen door het Havenbedrijf Rotterdam. Onze klanten geven aan dat de basis – zoals onze ligging en goede ontsluiting – nog steeds sterk is, maar dat de omstandigheden, zoals het investeringsklimaat, veranderende wet- en regelgeving en de onzekerheid rond stikstof, zijn verslechterd.

Onze maatschappelijke impact

Onze activiteiten hebben invloed op de maatschappij, zoals op de economie en werkgelegenheid, de leefomgeving, de energietransitie, het klimaat en de veiligheid. In ons duurzaamheidsverslag delen we onze maatschappelijke impact en maatschappelijke waarde. We streven naar duurzame langetermijn waardecreatie en houden rekening met de effecten op economisch-, milieu-, sociaal- en governancegebied. Wij maken onderscheid tussen de impact die wij rechtstreeks als bedrijf hebben en de impact van onze klanten in het haven- en industriecomplex waar wij minder directe invloed op hebben.

Dialoog met maatschappelijke partijen

Het Havenbedrijf Rotterdam is een relevante maatschappelijke speler. We vinden het belangrijk om in contact te zijn met onze omgeving. Zo blijven we op de hoogte van wat er leeft en door de dialoog kunnen we uitleggen wie we zijn en wat we doen. In 2025 hadden we contact met verschillende NGO's. Met sommige zijn we al vele jaren in gesprek. De belangrijkste onderwerpen van gesprek waren de snelheid van de transitie naar een duurzame, klimaatneutrale en fossielvrije industrie, de stikstofproblematiek en de nog altijd lopende zoektocht naar een betere invulling van de natuurcompensatie op zee voor de aanleg van Maasvlakte 2.

Het Havenbedrijf Rotterdam heeft zich als organisatie verbonden aan de afspraken uit het Klimaatakkoord van Parijs en is vastbesloten om met onze klanten en partners een CO₂-neutrale haven te creëren voor 2050. We doen daarbij wat redelijkerwijs in onze macht ligt om de transitie wereldwijd mogelijk te maken en de leveringszekerheid en strategische autonomie van Europa op peil te houden.

Verbinding stad en haven

Het Havenbedrijf Rotterdam voelt zich sterk verbonden met de stad en regio. Elke dag werken wij samen met collega’s van de gemeente Rotterdam en andere partners aan de ontwikkeling van stad en haven. Dat doen we onder meer bij het zorgen voor veiligheid in de haven, projecten voor de energietransitie, het bouwen aan wonen en werken in bijvoorbeeld het M4H-gebied, bij de acquisitie van bedrijven en het ontvangen van buitenlandse delegaties. Deze samenwerking komt voort uit trots op Rotterdam en de overtuiging dat hier grote kansen liggen voor een bloeiende toekomst van stad en haven. Onder de merkalliantie ‘Rotterdam Make It Happen’ werken we met de gemeente Rotterdam en partners aan de internationale profilering van Rotterdam. Zo bouwen we samen aan een sterke, innovatieve en verbonden stad en haven.

We investeren ook in cultuur, sport en recreatie om Rotterdam aantrekkelijk te maken als woon- en vestigingslocatie. Jaarlijks steunen we meer dan 30 Rotterdamse iconen, zoals Blijdorp, De Doelen, Luxor en het Maritiem Museum, en evenementen als North Sea Jazz en het World Tennis Tournament. Met ruim 2 miljoen euro per jaar dragen we bij aan deze initiatieven. Daarnaast beheren we het Omgevingsfonds (1,5 miljoen euro) voor projecten die de leefomgeving verbeteren, het DeltaPort Donatiefonds (150.000 euro) voor welzijn en cultuur in stad en regio en zijn we financieel betrokken (150.000 euro) bij het Jeugdeducatiefonds dat scholen ondersteunt om kinderen maximale ontwikkelingskansen te bieden. Ook zijn we hoofdsponsor van de Wereldhavendagen, het evenement dat stad en haven samenbrengt. En zeker niet in de laatste plaats: in 2025 opende het nieuwe havenervaringscentrum Portlantis zijn deuren.

Portlantis opent deuren

Portlantis is sinds maart 2025 het nieuwe ervaringscentrum voor de Rotterdamse haven. Met een feestelijke ceremonie op Maasvlakte 2 startte een nieuwe fase in het zichtbaar maken van de haven voor een breed publiek. Na het hijsen van de Portlantis-vlag en het onthullen van het spectaculaire 22 meter hoge atrium ontdekten genodigden als eersten het innovatieve gebouw. Zij stapten binnen in een wereld vol verwondering, waar virtual en augmented reality, grote 3D‑modellen en interactieve laboratoria de haven van vandaag én morgen tot leven brengen. Het centrum biedt een veelzijdige ervaring voor iedereen: van bewoners uit de regio tot internationale bezoekers. Portlantis draagt bij aan het versterken van het begrip voor de opgaven en ambities van de Rotterdamse haven. Met een doelstelling van 150.000 bezoekers per jaar vormt het een uitnodigende plek om de haven te beleven.

Extra impuls voor leefomgeving havengebied

Vanaf 2026 stelt het Havenbedrijf Rotterdam via het Havenomgevingsfonds jaarlijks 1,5 miljoen euro beschikbaar voor projecten die de leefomgeving in en rond het havengebied verbeteren. Gemeenten realiseren hiermee initiatieven zoals groene schoolpleinen, sportvelden, natuurversterking en cultuurhistorische projecten. Sinds 2021 ondersteunde het fonds al 30 projecten met ruim 3,1 miljoen euro. Een evaluatie toont aan dat het fonds breed wordt gewaardeerd en projecten versnelt die anders niet van de grond komen.

Partner van ABN AMRO Open tot 2028

We verlengden in 2025 ons partnerschap met het ABN AMRO Open. Dit sportevenment brengt jaarlijks de wereldtop van het tennis samen en geeft Rotterdam internationale allure. De samenwerking onderstreept onze purpose: Connecting the world. Building tomorrow’s sustainable port. Door stad en haven te verbinden, dragen we bij aan een levendige en aantrekkelijke stad. Topsport verbindt, dat laat dit jarenlange partnerschap zien.

Sociale innovatie

Het Havenbedrijf Rotterdam werkt samen met partners aan een haven die in balans is met haar omgeving. We verbeteren de leefomgeving, versterken de veiligheid en beschermen natuur en biodiversiteit. Tegelijkertijd investeren we in een inclusieve arbeidsmarkt waarin iedereen mee kan doen. We benutten onze sterke uitgangspositie en zetten koers naar een toekomst waarin de haven meer teruggeeft dan ze neemt.

Sociale innovatie is onderdeel van deze ambitie. We koppelen economische groei aan sociale vooruitgang door volop in te zetten op inclusiviteit, scholing en welzijn. Zo versterken we de veerkracht van de beroepsbevolking en het vestigingsklimaat van de regio. We dragen bij aan een veilige en inclusieve haven door actief nieuw talent aan te trekken, arbeidsmobiliteit te bevorderen, diversiteit en inclusiviteit te stimuleren en het werken in de haven zichtbaarder, bereikbaarder en aantrekkelijker te maken. Dat doen we samen met onze partners: onderwijsinstellingen, overheden en het bedrijfsleven. Zo bouwen we aan een sociaal en economisch gezonde stad en haven.

We zien ontwikkelingen die de aantrekkelijkheid van de haven onder druk zetten: vergrijzing, lage (gender)diversiteit, een verslechterd imago van havenwerk en een groeiend tekort aan technisch personeel. In combinatie met factoren zoals netcongestie en regeldruk kunnen deze trends het draagvlak voor het haven- en industriecomplex verzwakken. Hoewel deze uitdagingen landelijk spelen, nemen wij onze verantwoordelijkheid. We pakken ze proactief aan en blijven werken aan een veilige, inclusieve en aantrekkelijke haven.

Daarom investeren we in:

• Sterk onderwijs en een soepele aansluiting op de arbeidsmarkt;

• Diversiteit, inclusiviteit en gelijke kansen voor iedereen;

• Technologische en procesinnovatie;

• Sociale innovatie als antwoord op arbeidsmarktkrapte.

Human Capital Coalitie Energietransitie

In 2023 bundelden zes organisaties hun krachten in de Human Capital Coalitie Energietransitie (HCCE): Deltalinqs, Hogeschool Rotterdam, Techniek College Rotterdam, Scheepvaart en Transport College (STC), gemeente Rotterdam en het Havenbedrijf Rotterdam. Sindsdien werken de partners structureel samen om talent, menskracht en vakmanschap aan te trekken en te ontwikkelen. Hun gezamenlijke doel: de energietransitie in het haven- en industriecomplex mogelijk maken met de juiste mensen op de juiste plek.

Lopende initiatieven

• Zichtbaarheid, aantrekkelijkheid en bereikbaarheid vergroten van werken in de Rotterdamse haven.

• Meer sollicitanten per vacature in de haven bewerkstelligen.

• Meer uitstroom uit het onderwijs (mbo, hbo en wo) naar de haven realiseren.

• Meer investeren in leven lang ontwikkelen van studenten en werknemers.

• Het bevorderen van diversiteit en inclusief werkgeverschap.

• Het bevorderen van de positionering van de Rotterdamse haven op de (internationale) markt.

Port of Energy versterkt arbeidsmarkt in Rotterdam-Rijnmond
Port of Energy geeft een krachtige impuls aan de arbeidsmarkt in Rotterdam-Rijnmond. Dit eerste project van de Human Capital Coalitie Energietransitie verbindt onderwijs en arbeidsmarkt en zet vol in op het enthousiasmeren, opleiden en omscholen van mensen voor de energietransitie in het haven- en industriecomplex.

Gerealiseerde initiatieven

• Campagne werken in de Rotterdamse haven.nl met 20+ miljoen views en meer dan 70.000 unieke bezoekers sinds lancering.

• Tijdens een Havenspreekuur in drie Rotterdamse wijkhubs (Rozenburg, Charlois en Hoek van Holland) zijn bewoners geïnformeerd over opleiding en werkmogelijkheden. Dit heeft tot 50 matches met banen in de haven geleid.

• In het Haven Loopbaan- en Oriëntatieprogramma werken EIC Mainport Rotterdam, JINC, het Maritiem Museum, de IT Campus en het Belasting & Douane Museum samen in een doorlopende leerlijn voor kinderen van 8 tot en met 18 jaar. Jaarlijks maken zo’n 30.000 kinderen via dit programma kennis met de haven. Portlantis speelt daarin een belangrijke rol. Onlangs is er een LOB-waaier (loopbaanoriëntatie en -begeleiding) gelanceerd waarin alle scholen in en rondom Rotterdam kennis kunnen maken met de havenprogramma’s die lopen van 8 t/m 18 jaar. Doel: ieder kind komt gedurende de schoolloopbaan in ieder geval 1 keer per jaar in aanraking met de haven.

• De inclusieve toolbox inclusievehaven.nl bevat informatie en praktische handvatten om inclusief werkgeverschap te realiseren. Tijdens verschillende evenementen die we samen met Deltalinqs organiseerden, stonden bewustwording en sociale veiligheid centraal. Het online platform kent inmiddels 2.200 unieke gebruikers en er is een actieve D&I-community (diversiteit en inclusie) met 250 leden. Met een door TNO ontwikkelde cultuurscan kunnen bedrijven werken aan het versterken van de eigen (inclusieve) bedrijfscultuur.

• Het aantrekken van internationaal talent, inclusief statushouders die (in)direct aan het werk zijn in de haven via Port of Opportunities.

• Het doorvoeren van verbeteringen voor arbeidsmigranten, met name gericht op huisvesting.

• Inzet op het behoud van internationale studenten voor de Rotterdamse haven en arbeidsmarkt.

• In samenwerking met Darel Education zijn Energietransitie Masterclasses gegeven op middelbare scholen en mbo’s, waarbij leerlingen een overzicht krijgen van het huidige energiesysteem, de klimaatproblematiek en de noodzaak van de energietransitie.

Arbeidsmarktkrapte vraagt om slimme samenwerking

SEOR, een onafhankelijk onderzoeksbureau gelieerd aan de Erasmus Universiteit, voerde in 2024 in opdracht van Deltalinqs, de gemeente Rotterdam en het Havenbedrijf Rotterdam een onderzoek uit. Dit onderzoek onderstreept dat nauwe samenwerking tussen bedrijven, overheid en onderwijs essentieel is om de arbeidsmarktkrapte te verminderen en de haven toekomstbestendig te maken. Het onderzoek noemt de volgende randvoorwaarden voor een toekomstbestendige arbeidsmarkt:

• Geef medewerkers ruimte en benut technologie slim;

• Maak leerrechten toegankelijk voor soepele overstappen;

• Verbeter bereikbaarheid en vestigingsklimaat;

• Stimuleer inclusie via beleid en aanbestedingen;

• Werk regionaal samen om vacatures te vervullen.

Ruimte voor transitie

De Rotterdamse haven vormt het economische en logistieke hart van Nederland en Europa. Als toegangspoort voor goederen- en energiestromen speelt de haven een voorname rol in de energietransitie, met waterstof als belangrijke drager. Ook defensie rekent op de haven voor strategische capaciteit. Deze veelzijdige rol benadrukt het belang van een toekomstbestendige inrichting.

Partnerschap met Schiedam

Begin 2025 verlengden de gemeente Schiedam en het Havenbedrijf Rotterdam hun samenwerking tot 2028. Deze stap onderstreept het belang van de Schiedamse havens binnen het haven- en industriecomplex. Het gebied vormt een dynamische plek waar industrie, logistiek en leefomgeving samenkomen. Door intensief samen te werken versterken beide partijen innovatie, onderwijs en werkgelegenheid. De afgelopen jaren groeide het Schiedamse havengebied uit tot een belangrijke schakel in het havengebied, met sterke verbindingen tussen ondernemers in onder meer Merwe-Vierhavens (M4H), RDM Campus en de Wilton- en Wilhelminahaven. De verlenging van de overeenkomst biedt ruimte om kansen te benutten en een gezonde balans te vinden tussen economische ontwikkeling en een aantrekkelijke leefomgeving.

Ferro Offices duurzaam visitekaartje

De transformatie van het voormalige Ferro-kantoor, is een belangrijk project in Merwe-Vierhavens. Het pand is met respect voor zijn geschiedenis veranderd in een toekomstbestendig gebouw, goed voor 6.400 m² aan kantoorruimte en 700 m² bedrijfsruimte. Ferro Offices is het duurzame visitekaartje van het gebied dat samen met RDM Rotterdam het Rotterdam Makers District vormt. Hier werken de gemeente Rotterdam en het Havenbedrijf Rotterdam aan een vernieuwend gebiedsconcept waar wonen, onderwijs en (maritieme) bedrijven samenkomen. Het Galileïpark, waar Ferro Offices deel van uitmaakt, ligt in het hart van M4H. Hier ontstaat een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor (maritieme) bedrijven die focussen op energietransitie, circulariteit en nieuwe mobiliteit. Samen met kennisinstellingen en studenten werken deze bedrijven aan een toekomstbestendige haven: een schonere, slimmere en beter verbonden wereldhavenstad.

Samen met stakeholders creëert het Havenbedrijf Rotterdam een optimaal investeringsklimaat met ruimte voor transitie. We richten ons op een duurzame ontwikkeling van het haven- en industriecomplex, verbeteren de infrastructuur en bedrijventerreinen, en versterken de leefomgeving. We delen kennis, bieden ontwikkelruimte, waarborgen veiligheid en bereikbaarheid, en ondersteunen bedrijven bij vergunningsaanvragen.

De vrij uitgeefbare ruimte is beperkt tot 639 hectare en de meeste terreinen zijn langdurig uitgegeven. Voor veel nieuwe activiteiten is het lastig geschikte ruimte te vinden. Daarom werken we nauw samen met bestaande bedrijven aan de transitie.

Via NOVEX Rotterdamse haven bundelen Rijk, regio en haven hun krachten. De uitvoeringsagenda vertaalt gezamenlijke ambities naar concrete projecten en afspraken. De focus ligt op:

• Versnellen van de energietransitie in de haven;

• Versterken van de metropoolregio;

• Verbeteren van de balans met de leefomgeving.

NOVEX-partners onderzoeken hoe ze het havengebied slimmer en intensiever kunnen benutten, welke kansen regionale bedrijventerreinen bieden en of een zeewaartse uitbreiding nodig, wenselijk en haalbaar is. Daarbij houden ze rekening met waterveiligheid, natuur, stikstof en zandreserves. Samen maken we lastige keuzes en werken we nauw samen bij de uitvoering en financiering van de veranderingen.

Deze gezamenlijke aanpak versterkt de positie van de Rotterdamse haven als duurzame, strategische en toekomstbestendige toegangspoort tot Europa.

Ruimtevragers

In de haven van Rotterdam dienen zich in snel tempo ruimtevragers aan, terwijl het aantal uitgeefbare kavels beperkt is. Tijdens de transitie naar klimaatneutraal en circulair wordt bestaande industrie omgebouwd, wat ruimte vereist. De opbouw, ombouw en een eventuele afbouw in de tijd is ingewikkeld en vraagt om het tijdig oplossen van knelpunten in de timing van ruimtevraag en -aanbod. Naast ruimtevraag van bestaande sectoren is er een toenemende behoefte aan ruimte vanuit Rijksprogramma’s, zoals defensie, kerncentrales (inclusief Small Modular Reactors) en windenergie van zee. Small Modular Reactors zijn kleine, modulaire kernreactoren die in fabrieken worden gebouwd en op locatie worden geassembleerd, met als doel CO₂-neutrale energie te produceren. Ook de maatschappelijke opgaven in de omgeving van de haven zijn groot en vereisen voldoende fysieke en milieuruimte, onder andere voor nieuwe woningbouw en verbetering van de leefomgevingskwaliteit.

Ruimteonderzoek haven Rotterdam gestart

Rijk, regio en het Havenbedrijf Rotterdam onderzoeken samen of de haven in de toekomst voldoende ruimte biedt. Binnen het programma NOVEX Rotterdamse haven verkennen de partners drie oplossingen: slimmer ruimtegebruik, inzet van regionale bedrijventerreinen en een mogelijke zeewaartse uitbreiding van de Maasvlakte. Voor die uitbreiding zijn drie varianten technisch uitgewerkt, van 380 tot bijna 1000 hectare. In januari 2026 startte de formele verkenning, waarin zowel de leefomgeving als de maatschappelijke partijen nadrukkelijk worden meegenomen.

Maasvlakte 2 strategisch inzetbaar voor Defensie

Defensie wil Maasvlakte 2 inzetten voor militaire logistiek en oefeningen. De locatie biedt unieke mogelijkheden voor bijvoorbeeld amfibische oefeningen met materieel en personeel. Jaarlijks verwacht Defensie vier tot vijf schepen met militaire lading af te handelen. Het Havenbedrijf Rotterdam ondersteunt deze plannen en werkt samen met Defensie, bedrijven en regionale partijen aan de uitwerking. De haven blijft zo een strategische schakel binnen de NAVO-logistiek. Het kabinet-Schoof koos in december 2025 de noordwesthoek van Maasvlakte 2 als (hoogstwaarschijnlijke) voorkeurslocatie voor een 15 ha grote terminal. Met deze ontwikkeling draagt de haven bij aan nationale veiligheid en internationale samenwerking.

Economische impact

De economische betekenis van het Rotterdamse haven- en industriecomplex is groot. Uit de Havenmonitor 2025, een onderzoek door Erasmus UPT en Berenschot in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, blijkt dat de directe toegevoegde waarde van de Rotterdamse haven 15,8 miljard euro is. Als we ook indirecte toegevoegde waarde meerekenen, draagt de Rotterdamse haven voor ruim 23 miljard euro bij; dat is 2,1% van het bruto binnenlands product (BBP). De Rotterdamse haven biedt directe en indirecte werkgelegenheid aan 182.000 werknemers.

We proberen de negatieve impact van de havenactiviteiten zo veel mogelijk te beperken, maar het haven- en industriecomplex heeft wel impact op de leefomgeving en de natuur. Ook blijven er (cyber)veiligheidsrisico's bestaan.

Om succesvol te kunnen opereren, moeten de juiste randvoorwaarden aanwezig zijn. Schaarste van fysieke ruimte en milieuruimte betekent dat wij gedegen afwegingen moeten maken. Daarnaast is onze gegunde toekomst afhankelijk van de reputatie onder omwonenden en het Nederlands publiek.

De Sustainable Development Goals

Met onze inspanningen voor een gezond en aantrekkelijk milieu en een veilige werk- en woonomgeving dragen we bij aan SDG 3 en SDG 13. Met onze inspanningen op het gebied van de energietransitie dragen we bij aan SDG 7 en SDG 13. Tegelijkertijd heeft het thema betrekking op SDG 9. Wij bieden immers ruimte aan toekomstbestendige bedrijvigheid door te investeren in fysieke en digitale infrastructuur. Een vitale haven is inclusief doordat zij direct en indirect werkgelegenheid biedt aan alle lagen van de bevolking. Daarmee dragen we bij aan SDG 8 en SDG 9.